Przy szeroko zakrojonym zasięgu tego portalu obejmującym rodzinę z sześćsetletnią historią, wieś zasiedlaną w tym czasie różnymi rodzinami oraz okolicę – zaścianki południowego Podlasia, w której wszyscy z wszystkimi są spokrewnieni, trzeba określić na początku czego będzie dotyczyła genealogia.
- Okres historyczny. We wpisie Strusowie w Strusach – różne rodziny, czy gałęzie jednej rodziny? przedstawiony został rozwój rodziny w kolejnych wiekach i możliwości ustalenia genealogii w poszczególnych okresach. Obecnie możemy sporo powiedzieć o genealogii Strusów żyjących w Strusach w średniowieczu (XV-XVI w). Dysponujemy prawie kompletną genealogią rodzin żyjących w Strusach „współcześnie” (XVIII-XIX w.). Wiek XVII jest białą plamą. A więc każdą genealogię musimy dzielić na dwa okresy: średniowieczny i współczesny.
Tylko jedna rodzina współczesna jest w genealogii w komplecie. Są to potomni Franciszka Strusa *1856 r. należącego do kręgu potomnych Jana Strusa *ok. 1675 r., Ss-000. Pozostałych Strusów urodzonych po roku 1910 w większości brak jest w genealogii. Nie wiem, którzy z nich żyją nadal i pozostawiam poszczególnym rodzinom decyzję czy i w jakim zakresie chcą dodać swoich dziadków, rodziców i własne rodziny do genealogii. Przy takim życzeniu – chętnie to uczynię.
- Rodziny Strusów. Jak w innych wpisach już było wspomniane, od początku XVI wieku w Strusach żyły trzy odrębne genealogicznie rodziny:
- dwie gałęzie pochodzące od pierwszego osadnika: gałąź Jakuba i gałąź Świętosława ze Strus,
- rodzina Jana z Kożuchowa,
- rodzina Mikołaja z Ostrowca.
Z gałęzi Jakuba ze Strus wyłączyliśmy Jadwigę, córkę Jakuba i jej potomstwo, choć w linii macierzystej są potomkami Jakuba. Znaleźli się oni w oddzielnej gałęzi Mikołaja z Ostrowca.
W średniowieczu możemy poszczególne gałęzie łatwo rozróżniać. W czasach nowożytnych już nie, bowiem w księgach metrykalnych z wieków XVIII-XX, wszyscy figurują z tym samym nazwiskiem Strus.
- Pozostałe rodziny w Strusach. Można odtworzyć gałąź średniowiecznych Czarnockich, którzy osiedli w Strusach w XVI w.
Będziemy chcieli podać genealogię następujących rodzin od pojawienia się w Strusach w wiekach XVIII-XIX: - Kobylińskich
- Osińskich
- Strzałów
- Dmowskich
- Korycińskich
- Rucińskich
- Błońskich
- Olędzkich
Rodzina Czarnockich – najstarsza rodzina po Strusach. I jednocześnie już nieobecna w Strusach. W wiekach XVIII-XIX w Strusach żyło ok. 50 rodzin Czarnockich. Zamierzam je wprowadzić do serwisu genealogicznego. Jednak wprowadzenie około 400 osób trochę potrwa.
Genealogię przedstawiamy w formie kręgów rodzinnych. Jest to, naszym zdaniem, bardziej czytelna forma niż rozbudowane drzewo, nie dające się ogarnąć jednym spojrzeniem. Do kręgu przynależą osoby pochodzące od przodka w linii ojczystej jak i macierzystej. Dlatego możemy spotkać tę samą osobę w więcej niż jednym kręgu.
Na kolejnych stronach zamieścimy kręgi:
- Czterech rodzin średniowiecznych – Jakuba ze Strus, Świętosława ze Strus, Jana z Kożuchowa, Mikołaja z Ostrowca.
- Czternastu gałęzi rodzin Strusów żyjących w Strusach w wiekach XVIII-XX.
Choć wiemy, że wszystkie te gałęzie zakorzenione są w czterech rodzinach ze średniowiecza, to obecnie nie jesteśmy wskazać przynależności większości tych gałęzi do rodzin średniowiecznych.
- Dziewięciu rodzin o nazwisku innym niż Strusowie żyjących w Strusach jeszcze w połowie XX wieku.
Poza Strusami istnieją skupiska Strusów wywodzące się prawdopodobnie ze Strus na przestrzeni wieków. Dwie gałęzie przyznające się do pochodzenia ze Strus to:
- Gałąź Trzebieszowska. Ich związki ze Strusami opisane są w pracy Wiraszka 2006.
- Gałąź Mokobodzka, reprezentowana w Internecie przez serwis genealogiczny: https://www.tribalpages.com/tribe/browse?userid=bodostrus

Kolejne skupisko Strusów mieszka w okolicach Zamościa. Nie wiemy nic o ich afiliacji do potomków Wita ze Strus.
Jeszcze jedno skupisko to okolice: Pełkinie, Jarosław i Radymno pod Przemyślem. Na początku XXI wieku wiekowy Strus z Wólki Pełkińskiej opowiadał mi, że według rodzinnego podania, przybyli oni z północy, gdzie było „zimno i mokro”.
Wreszcie: Warszawa i okolice (np. Kobyłka, Piaseczno, Pruszków), gdzie mieszkają Strusowie pochodzący z wszystkich gałęzi.
Członkom tych gałęzi proponujemy miejsce w serwisie genealogicznym Tribalpages jak i w tym serwisie dla zaprezentowania rodzin lub biografii pojedynczych osób.
Przybliżony rozkład osób o tym nazwisku w Polsce przedstawia mapa z serwisu www.mapanazwisk.eu