Najpierw dziękuję za komentarz. Każdy komentarz poważający jakąś tezę jest cenny, bo zmusza do myślenia.

Ciekawa jest hipoteza o Janie, expatriancie nie wiadomo skąd, który kupił ziemię w Strusach i razem z nią nabył nowe nazwisko, zmieniając dotychczasowe. Czy mogę prosić o uzasadnienie tej hipotezy. Jakieś dowody, dokumenty źródłowe albo nawet tylko przesłanki pozwalające potraktować ją poważnie. Choćby przykład tego typu zdarzenia, które miało miejsce w Strusach lub którejś z sąsiednich wsi szlachty cząstkowej?

Bo za prawdopodobieństwem tego, że Jan pochodził ze Strus przemawiają następujące dokumenty z ksiąg drohickich wspominające Jana Strusa.
[1664] Szl. Dorota córka szl. +Jana Jaczewskiego, wdowa oraz Andrzej Strus syn szl. +Michała Strusa, niedawno pozbawionego życia w imieniu swoim i szl. Jana i Wojciecha Strusów, braci swoich nieletnich…
[1664] Szl. Jan syn +Piotra Strus darował szl. Jakubowi synowi +Józefa Strusa swoje dobra nieruchome w Strusach, łącznie w pierwszym polu zagon „lipny” z lasem i zagon „brzozowy”; w drugim polu zagon „spieklany”, ponadto łąkę „pod gajkiem”, zagon „na szerokiem przeczu”; w trzecim polu dwa zagony w różnych miejscach.
[1670] Szl. Władysław syn szl. Pawła Strusa … oraz Paweł Strus syn +Bartłomieja, jego ojciec, Zofia Bobowska, jego żona [Władysława] i Jan Strus syn tegoż Pawła brat rodzony wspomnianego Władysława …
[1670] Woźny generał koronny szl. Jan Pluta zeznał, że razem ze szl. Mikołajem i Janem Strusami w poniedziałek po święcie św. Antoniego Padewskiego udał się do dóbr Strusy…
[1671] Szl. Jakub [syn] +Józefa Strus w imieniu swoim i Marianny Strusówny, żony swej pokwitował z protestacji Szl. Pawła [syna] +Bartłomieja Strusa [oraz] Jana i Władysława spłodzonych ze zmarłej Zofii Bobowskiej.
[1671] Szl. Paweł Strus [syn] +Bartłomieja w imieniu swoim i Władysława oraz Jana [swoich] synów pokwitował ze sprawy szlachetną Mariannę Strusową, żonę Jakuba Strusa.
[1675] Szl. Jan syn +Pawła Strus pokwitował szl. Kazimierza syna szl. Mikołaja Strusa z ran przez tegoż zadanych mu..
[1676] Szl. Jan syn + Wojciecha Nasiłowski, Kasper syn +Pawła i Jan, jego brat rodzony Wyszomierskie zeznali, że są dłużni szl. Kazimierzowi synowi +Mikołaja i Janowi synom +Pawła Strusom sumę 30 zł pol.
[1679] Jan syn +Pawła Strus ustanowił pełnomocników do występowania przed sądami, m. in. Kazimierza Strusa …
[1679] Michał Jan syn +Macieja wnuk Bartłomieja Strusa protestował przeciwko Samuelowi Krzysztofowi Kotłubajowi z powiatu kowieńskiego o to, że niesłusznie zarzucił mu nieszlacheckie pochodzenie…
[1791] Podymne; …Strus Jan po Stanisławie Pod – 7, Woj – 7zł;14gr.
[1698] Dorota córka +Pawła Strusa żona Adama Sawickiego zeznała, że Jan i Wojciech Strusowie jej bracia rodzeni zadość uczynili z dóbr
[1698] Anna córka +Marcina Strusa żona Kazimierza Wojewódzkiego kwitowała Jana i Pawła swych braci z posagu
[1698] Jan syn +Marcina Strus i Marianna córka Stanisława Księżopolskiego zapisują sobie wzajemnie dożywocie na swoich dobrach
[1698] Sprawa pomiędzy Janem i Krzysztofem Strusami synami +Michała oraz Józefem Strusem o pewne dobra w Strusach.

Z powyższych czternastu dokumentów wynika, że w latach 1664-98 w Strusach żyło pięciu Janów Strusów:
1664 Jan Strus syn +Andrzeja (nieletni)
1664 Jan Strus syn +Piotra
1670 Jan Strus syn +Pawła
1691 Jan Strus syn Stanisława
1698 Jan Strus syn +Marcina

Jeśli dobrze rozumiem P. Bogdana, to według niego, w roku 1702 pojawia się w Strusach “Jan bez ziemi” i bez nazwiska, kupuje ziemię od Marianny Strus i każe do księgi sądowej zapisać się pod nazwiskiem Strus, które nabył razem z ziemią. Czy dobrze rozumiem tezę Autora? Pomijając fakt, że w kilkuset zapiskach sądowych dotyczących siedemnastowiecznych Strus, nie spotkałem śladu “kupowania” ew. przyjmowania nazwiska; to jak uwierzyć, przyjmując punkt widzenia Autora, że sędzia sądu ziemskiego poleca pisarzowi zapisać Jana nie pod własną nazwą (Joannes filius Pater_nomine de Miejsce_pochodzenia), tylko nazwiskiem sprzedającej Marianny? A żyjący tam panowie szlachta Strusowie to akceptują: “jak to fajnie, że będzie jeszcze jeden Jasio Strus”? Na sprawę nazwiska i dobrego imienia ówcześni byli wyczuleni. W roku 1679 Jan Michał Strus pozwał cześnika upickiego, za to że naganił mu szlachectwo. A tu proszę bardzo: weź nasze nazwisko ponieważ kupiłeś tu zagon ziemi? Proszę się nie obrazić, ale Pańskie stwierdzenie, że równie prawdopodobnym jest to, iż owym Janem z Heroldii był ktoś obcy, jak to że był to któryś z owych pięciu, jest tak niedorzeczne, że woła o pomstę do nieba. Cóż Panu logika ze statystyką zawiniły, że je Pan tak postponuje?
Nie do końca rozumiem intencje Autora, który podważa najbardziej prawdopodobną afiliację Jana Strusa z przełomu XVII i XVIII wieku. Czy nie lepiej byłoby aby zamiast pseudointelektualnej gimnastyki umysłowej, PT Autor przysiadł nad księgą grodzką 78 z Archiwum Mińskiego i przeczytał karty 334v-695 z roku 1702 (720 stron) w poszukiwaniu zapisu typu: Strus Venditio? Albo opłacił historyka białoruskiego, który gotów jest to zrobić za $250? Szczegóły techniczne dla każdej z tych opcji chętnie udostępnię.
Pozdrawiam.

W uzupełnieniu Strusów z okolic Krakowa.
W następujących pracach pojawia się Struś/Strus “Kamyszkowski” z tamtych stron:
Kamyszkowski, h. Jelita, 1630 r. Woj. krakowskie.

* Dunin-Borkowski, Jerzy Seweryn. Rocznik szlachty polskiej. Lwów, 1881-83 r.
http://pbc.biaman.pl/publication/1623
Dunin-Borkowski, Jerzy Seweryn. Spis nazwisk szlachty polskiej. Lwów, 1887 r.
Dunin-Borkowski, Jerzy Seweryn. Genealogie żyjących rodów polskich. Lwów, 1894 r.

* Polska Encyklopedia Szlachecka. Wykazy polskich rodzin szlacheckich. (oprac. Starykoń-Kasprzycki, Stefan Janusz; Dmowski, Michał). Warszawa, 1935-38 r.
Pozdrawiam.

Bardzo dziękuje za komentarz. Zastał mnie za granicą, stąd opóźnienie w publikacji.
Sam, zastanawiałem się na pochodzeniem Strusów/Strusiów krakowskich. Pierwszym znanym był Stano – syn kuśnierza z Norymbergi, który został rajcą krakowskim w połowie XVI wieku.
https://www.poczetkrakowski.pl/tomy/show_article,stanislaw-straus-zwany-strus-495.html
O kolejnych ewentualnych przodkach Strusiów współczesnych spróbuję napisać za kilka tygodni na adres mailowy.
Wiele dobrego.

Tematowi pokrewieństwa poświęcony jest ten wpis. Jednym zdaniem: na chwilę obecną nie ma przesłanek, aby uznać pokrewieństwo między dziedzicami ze Strus w powiecie drohickim ziemi podlaskiej a dziedzicami Komorowa w powiecie grabowieckim ziemi bełzkiej, którzy wynieśli się na Podole z przydomkiem Strusiowie. Choć z Podlasia wyniósł się ok. r. 1540 Stanisław Strus s. Jakuba i na Podolu żył Stanisław Struś s. Jakuba, który zginął pod Rastawicą, nazwany Polskim Rolandem, to jednak więcej przemawia za tym, że były to różne osoby niż za tym, że był to ten sam Stanisław.